Vermoeidheid verstoring kosten-batenanalyse
Als je mentaal vermoeid bent, functioneer je minder goed. Dat ligt voor de hand. Maar wat gebeurt er precies in de hersenen bij die vermoeidheid? En welke consequenties heeft dat voor ons handelen? Promovendus Maarten Boksem onderzocht met behulp van EEG de effecten van mentale vermoeidheid op cognitieve taken. Al het menselijk handelen wordt vooraf gegaan door een bewuste of onbewuste kosten-batenanalyse, veronderstelt hij. Hoe moeër je bent, hoe negatiever die analyse uitvalt. En dat heeft weer alles te maken met de neurotransmitter dopamine. Met zijn onderzoek maakt Boksem inzichtelijk hoe het menselijk gedrag georganiseerd is en de relatie die het heeft tot mentale vermoeidheid. Hij deed hiervoor hersen- en gedragsonderzoek bij ruim tachtig proefpersonen. Vermoeide proefpersonen gingen hun gedrag minder goed evalueren. Ze hadden bvb een minder sterke behoefte om fouten te corrigeren. Deze verminderde 'cognitieve controle', die reeds langer bekend is in de psychologie, is maar één kant van het verhaal. Vermoeidheid blijkt ook gezien te kunnen worden als een adaptief signaal; een teken dat je van strategie moet veranderen om te kunnen blijven functioneren.
Kosten-batenanalyse
Aan iedere handeling, zo blijkt uit het onderzoek, gaat een - dikwijls onbewuste - kosten-batenanalyse vooraf. Mensen gaan alleen over tot actie als de opbrengsten (het bereiken van een doel) de kosten (de energie die het kost) overtreffen. Een sleutelrol is hierbij weggelegd voor de neurotransmitter dopamine, die er voor zorgt dat mensen tot lees meer over Vermoeidheid verstoring kosten-batenanalyse
