Tomaten tegen kanker
Omdat het lichaam kan zelf geen carotenoïden kan aanmaken, moet deze stof uit de voeding gehaald worden; bvb door tomaten en worteltjes te eten. Bèta-caroteen is de carotenoïde die in het lichaam omgezet kan worden tot vitamine A en wordt daarom ook wel pro-vitamine A genoemd. Ook zijn er echter ook voedingsmiddelen waarin reeds vitamine A zit, als in vlees, melkproducten en vis. Vitamine A, ook wel retinol genoemd,is belangrijk voor een gezonde huid, goede ogen en een goed afweersysteem. Er bestaat geen officiële aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor carotenoïden. Een gezonde dagelijkse voeding, als die door het Voedingscentrum wordt omschreven, met producten die van nature rijk zijn aan carotenoïden zal afdoende zijn en is te verkiezen boven voedingssupplementen. Voedingssupplementen leveren namelijk de afzonderlijke antioxidanten. Het gezondheidsbevorderende effect van antioxidanten blijkt juist te zitten in het samenspel van alle bio-actieve stoffen tezamen in groenten en fruit. Dit is een complexe combinatie van alle stoffen, die door onderzoekers nog niet ontrafeld is. Wel is het duidelijk geworden dat het innemen van één afzonderlijke antioxidant in de vorm van een supplement niet dezelfde effecten op onze gezondheid heeft als het eten van een grote diversiteit aan groenten en fruit.
Lycopeen
Lycopeen is een natuurlijk pigment dat in tomaat en andere rode vruchten, als rozebottels, zit. Het wordt vooral gedurende het rijpingsproces in tomaten gevormd. Hoe roder de tomaten, hoe meer lycopeen ze bevatten. Tomaten die geler zijn bevatten minder lycopeen. De naam is afkomstig van de Latijnse naam voor tomaat Lycopersicon esculentum. Lycopeen wordt ook gebruikt voor het kleuren van voedingsmiddelen, als soepen en heeft het E-nummer E160d. Deze stof beschermt mogelijk tegen kanker en hart- en vaatziekten, omdat het een sterke antioxidant is, welke verderop in dit dossier besproken zullen worden. Lycopeen wordt echter beter opgenomen in gekookte vorm , doordat lycopeen onder invloed van hitte omgezet wordt in een meer biologisch beschikbare vorm (chemisch : isomerisatie van een trans- naar een cis-configuratie), wat betekent dat er meer lycopeen voor het lichaam beschikbaar is. Vandaar dat de rijkste bron geen rauwe tomaten zijn, maar bereide producten, zoals: tomaten soep, tomatensap, ketchup, tomatenpasta enz . Lycopeen is chemisch een carotenoïde, verwant aan oa beta-caroteen (de kleustof in wortelen). De helderrode kleur van lycopeen ontstaat door de vele dubbele bindingen in het molecuul. Vanwege deze dubbele bindingen, absorbeert lycopeen een groot deel van het zichtbare licht en kleurt daarom rood. Bij oxidatie door chloor of zuren, of reductie verliest lycopeen de rode kleur, omdat de dubbele bindingen dan verbroken worden. De hoeveelheid lycopeen die present is in de tomaat is afhankelijk van vele factoren. Zo spelen genetische- als omgevingsfactoren, als van de manier van rijping een belangrijke rol.
Gezondheidseffecten van lycopeen
Lycopeen is een bio-actieve stof. Bio-actieve stoffen komen in groente en fruit voor en hebben gezondheidsbevorderende eigenschappen. Wetenschappers hebben reeds duizenden verschillende bio-actieve stoffen geïdentificeerd, maar veronderstellen dat er nog veel meer zijn. Binnen de bio-actieve stoffen zijn subgroepen gedefinieerd als de carotenoïden, hieronder vallen onder andere lycopeen (aanwezig in o.a. tomaten) en de flavonoïden als quercetine wat in appels zit. De carotenoïden zijn in vet oplosbare antioxidanten; er zijn ongeveer 600 verschillende soorten natuurlijke carotenoïden die vermoedelijk een belangrijke rol spelen bij de bescherming van vetmembranen van menselijke cellen tegen oxidatie. Carotenoïden komen voor in verschillende soorten groenten en fruit die oranje, geel, rood en groen van kleur zijn (zoals tomaten, wortels, spinazie en pompoen). Carotenoïden worden ook wel provitamine A of de precursor van vitamine A genoemd, omdat ze in de darmen omgezet kunnen worden in vitamine A. Bètacaroteen is een bekende en belangrijke carotenoïdensoort en wordt geassocieerd met een verlaagd risico op hart- en vaatziekten. Er is veel onderzoek naar lycopeen in tomaten en de mogelijke preventieve rol bij prostaatkanker gedaan, waaruit niet altijd een eenduidig antwoord voortkwam. Vooral uit Amerikaanse onderzoeken bleek dat lycopeen een preventieve werking had. Het feit dat het vooral Amerikaanse onderzoeken waren waar deze resultaten uitkwamen zou kunnen liggen omdat hier veel producten van tomaten gegeten worden als bvb ketchup.
Onderzoek naar lycopeen en kanker
Naast veel onderzoek naar lees meer over Tomaten tegen kanker
