De voedingswaarde en gezondheid van grapefruit
Introductie
De grapefruit komt van de plantensoort Citrus paradisi, dat behoort tot het geslacht citrus. De grapefruit groeit aan een boom welke wel 15 meter hoog kan worden. De grapefruit is een nog niet zo oude citrus soort die ontstaan is uit kruising tussen een sinaasappel en een pompelmoes. De soort is waarschijnlijk in cultuur ontstaan in West-Indië. Van de grapefruit zijn de saprijke, bittere vruchten kleiner en de sapzakjes zijn steviger met elkaar vergroeid dan bij de pompelmoes. Er bestaan zowel witte als rode grapefruits. De rode, niet zo veel bittere, grapefruits zijn het populairst. De voornaamste productielanden zijn de Verenigde Staten (Florida) en Israël.
Voedingswaarde grapefruit
Hoewel het grootste gedeelte van de grapefruit uit water bestaat, is het zeker de moeite waard deze vrucht te eten. Water is namelijk belangrijk als transportmiddel van voedingsstoffen en stofwisselingsproducten in het lichaam en water is betrokken bij de regeling van de lichaamstemperatuur. Daarnaast bevat grapefruit voedingsvezel, dat van belang is voor het goed functioneren van de darmen. Ook biedt grapefruit, net als andere fruitsoorten, mivitamines en mineralen. Met name vitamine C en kalium komen in overvloed in grapefruit voor.
Vitamines
Het woord vitamine is een combinatie van de Latijnse woorden vita (leven) en amine (eiwitachtige stof). Vitamines zijn organische stoffen die in kleine hoeveelheden noodzakelijk zijn voor de mens. Ze leveren geen energie (calorieën). Omdat het lichaam zelf geen vitamines kan aanmaken, moeten ze via de voeding worden opgenomen. Een uitzondering vormen vitamine D en K. Vitamine D wordt in de huid aangemaakt onder invloed van zonlicht. Vitamine K wordt voor een groot deel aangemaakt door bacteriën in de dikke darm. Deze geproduceerde hoeveelheden zijn echter niet voldoende en moeten worden aangevuld via de voeding. Er zijn dertien vitamines bekend. Ze worden aangeduid met hun chemische naam of met een letter, bij de B-vitamines in combinatie met een cijfer. Elke vitamine heeft haar eigen functie in de stofwisseling. Op grond van hun oplosbaarheid in water, respectievelijk vetten, onderscheidt men water- en vetoplosbare vitamines. De vetoplosbare vitamines (A, D, E, en K) stapelen zich bij overdosering op in het vetweefsel van het lichaam en kunnen dan schadelijk zijn voor de gezondheid. De wateroplosbare vitamines (B en C) worden grotendeels met de urine uitgescheiden.
Vitamine C
Functies van vitamine C
Vitamine C (ook wel ascorbinezuur genoemd) speelt een rol bij de vorming van bindweefsel, de wondgenezing en weerstand tegen ziekten. Ook verbetert vitamine C de opname van ijzer uit de voeding.
Vorming van bindweefsel en wondgenezing
Vitamine C is onder andere van belang bij de vorming van bindweefsel (collageen). Aangezien collageenvezels belangrijk zijn voor de samenhang van weefsels, is het begrijpelijk dat bij een stoornis in de collageenvorming gemakkelijk een beschadiging van de vaatwand kan ontstaan, waardoor bloedingen optreden. De wondgenezing is bij vitamine C gebrek verstoord. Bij een volwassene zijn de eerste verschijnselen van vitamine C tekort tandvleesbloedingen.
Weerstand tegen ziekten
De exacte rol van vitamine C tijdens stress is onduidelijk. Psychologische stress lijkt de behoefte van vitamine C niet te verhogen, terwijl lichamelijke stress soms wel een verhoogde behoefte tot gevolg heeft, bijvoorbeeld tijdens verkoudheid, wondgenezing en infecties. Dit zou kunnen komen doordat het immuunsysteem dan ingeschakeld wordt. Hierdoor kunnen veel oxidanten geproduceerd worden, die de lichaamscellen kunnen beschadigen. Vitamine C fungeert als antioxidant , dat wil zeggen dat vitamine C wordt geoxideerd in plaats van een ander component uit het lichaam. Antioxidanten zijn nodig ter bescherming tegen vrije radicalen . Dit zijn reactieve, schadelijke stoffen die in het lichaam gevormd kunnen worden en mogelijk een rol spelen bij het ontstaan van ziekten als hart- en vaatziekten en kanker.
Opname van ijzer
Ten slotte bevordert vitamine C de ijzerabsorptie in de darmen van voedingsmiddelen die tijdens dezelfde maaltijd worden gegeten. Dit komt doordat vitamine C ijzer beschermt tegen oxidatie . Een tekort aan ijzer leidt tot bloedarmoede (anemie). Dit gaat gepaard met klachten als vermoeidheid, hoofdpijn, verminderd prestatievermogen, dat veroorzaakt wordt door een beperking van het zuurstoftransport in het bloed. IJzer is een mineraal dat onderdeel is van de rode bloedkleurstof hemoglobine, dat verantwoordelijk is voor het zuurstoftransport in het bloed. Belangrijke bronnen van lees verder
