Coeliakie of makkelijker: gluten-intolerantie
Coeliakie, ook bekend als gluten intolerantie, is een aandoening waarbij de patiënt chronisch overgevoelig is voor bepaalde eiwitketens, gluten genaamd. Gluten komen voor in bepaalde graansoorten. Een overgevoeligheidsreactie leidt tot afbraak van de darmplooien in de dunne darm, het gevolg hiervan is dat nutriënten uit voedingsmiddelen niet meer goed worden opgenomen door het lichaam. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat coeliakie een erfelijke aandoening is. Zo'n 5-10 procent van de eerstegraads verwanten (ouders, kinderen, broers en zussen) van coeliakie patiënten krijgt zelf ook te maken met de overgevoeligheid. De aandoening komt voor bij zowel mannen als vrouwen en kan zich gedurende de volledige levensloop ontwikkelen, vanaf de geboorte (zo snel als het dieet granen bevat) tot op volwassen leeftijd, ook reeds heeft de betreffende persoon gedurende het volledige leven granen gegeten. Het ontwikkelen van de overgevoeligheid lijkt twee voorwaarden te hebben: het erfelijk belast zijn met de aandoening (twee specifieke genetische aanwijzers voor coeliakie, HLA genaamd, zijn in 90 procent van alle coeliakie patiënten in de VS aanwezig) en een aanzet. Deze aanzet kan komen door de voeding (extreme blootstelling aan graanproducten), externe factoren (emotionele stress), fysiek (zwangerschap of een operatie) of pathologisch (een virus infectie).
Vroeger werd aangenomen dat coeliakie een kinderziekte was waar men overheen kon groeien omdat het niet ongebruikelijk is dat symptomen verdwijnen gedurende de late kinderjaren of de pubertijd. Recent onderzoek toont echter aan dat dit slechts de schijn geeft van genezing. Tijdens deze ‘gezonde' jaren vind echter nog steeds beschadiging van de darmwand plaats, en op latere leeftijd blijkt dan dat deze patiënten aanzienlijk schade hebben opgelopen aan het spijsverteringskanaal. Met als gevolg een langdurig tekort aan belangrijk voedingsstoffen.
Producten
De gebruikelijke verboden granen zijn: tarwe, gerst en haver. Er zijn echter nog andere verboden producten als durum en semolina (voor specifieke doeleinden geteelde tarwesoorten). Ook spelt en kamut zijn tarwesoorten. Bulghur en couscous is ook tarwe die op een speciale manier bewerkt is. Triticale, een kruising tussen graan en koren, staat zeker op de verboden lijst. Maïs, eveneens een graansoort, veroorzaakt geen schade aan de darmwand en wordt door de meeste patiënten getolereerd. Rijst is echt de favoriet voor coeliakie patiënten omdat deze door nagenoeg alle patiënten word verdragen. Naast maïs en rijst is er een lees meer over Coeliakie of makkelijker: gluten-intolerantie
