Vitamine A voor een klare kijk
Vitamine A is een vetoplosbare vitamine. Dat wil zeggen dat zowel dierlijke als plantaardige vetrijke producten vitamine A bevatten. Het menselijk lichaam kan zelf vitamine A maken uit caroteen. Caroteen wordt ook wel bètacaroteen of pro-vitamine A genoemd. Caroteen geeft kleur aan oranje en gele groente- en fruitsoorten. Worteltjes zijn een bekende bron van caroteen.
Je hebt vitamine A nodig voor een gezond netvlies, een gezonde huid, gezond haar en tandvlees. Ook voor de groei, de opbouw van botten en tanden, weerstand tegen ziekten en de vorming van sommige hormonen (bijvoorbeeld progesteron) heb je vitamine A nodig. Verder speelt (pro-)vitamine A (mogelijk) een rol als antioxidant.
Tekorten en teveel
Een tekort aan vitamine A kan leiden tot nachtblindheid, een droge schilferige huid en dof haar. Het is echter ook niet goed om heel veel vitamine A binnen te krijgen. Een teveel aan vitamine A kan leiden tot vergiftiging. Dat wat je teveel binnenkrijgt aan vitamine A, wordt namelijk opgeslagen in het vetweefsel. De verschijnselen die optreden bij een overdosis vitamine A zijn hoofdpijn, misselijkheid en duizeligheid.
Advies
De gezondheidsraad beveelt een dagelijkse inname van 800-1000 microgram vitamine A aan.(37,38) In voedingsmiddelen betekent dit dat een voeding met bvb 2 glazen halfvolle melk, 6 sneetjes volkorenbrood besmeerd met dieetmargarine, een schaaltje magere yoghurt of vla, 2 stuks fruit en een ruime portie groente de dagelijks aanbevolen hoeveelheid levert.
- Runderbiefstuk (75 gram) 6,75 microgram RE
- Glas halfvolle melk (150 milliliter) 24 microgram RE
- Schaaltje magere yoghurt (150 milliliter) 22,5 microgram RE
- Kippenei, gekookt (50 gram) 96,5 microgram RE
- Portie dieetmargarine (5 gram) 31,7 microgram RE
Voedingsmiddelen
Dierlijke producten, met name orgaanvlees als lever en nieren, zijn rijk aan vitamine A. Een vegetarische voeding levert echter genoeg vitamine A om in de dagelijks aanbevolen hoeveelheid te voorzien. Voedingsmiddelen in een vegetarische voeding die rijk zijn aan vitamine A zijn melk, melkproducten, eieren, halvarine, margarine en bak- en braadproducten. Aan halvarine, margarine en bak- en braadproducten wordt vitamine A toegevoegd door de industrie. Pro-vitamine A (hieruit wordt vitamine A gevormd) komt voor in groente en fruit. Vooral in donkergroene bladgroente, koolsoorten en geel of oranje gekleurde vruchten.
