Preventie van ongewenste tienerzwangerschappen

Preventie van tienerzwangerschap begint eigenlijk in het eerste levensjaar. Deze ietwat uitdagende uitspraak reflecteert een visie op preventie als onderdeel van een integrale opvoeding. Een kind leert iedere dag meer over hoe het de wereld en zijn/haar eigen lijf beleeft. 'Seksuele opvoeding' op zich is een term die wij als volwassenen gebruiken maar die een kind vreemd in de oren klinkt. Een kind beleeft datgene wat wij als seksuele gevoelens (emoties) benoemen immers niet anders dan andere gevoelens (emoties) - het is een totaliteit, niet gescheiden van andere belevingen. Seksuele energie betekent levensdynamiek die een kind in heel zijn wezen ervaart. 'Opvoeden' betekent spijtig genoeg dikwijls inperken, beoordelen en afscheiden van het leven. Wanneer een kind leert spreken heeft onze westerse opvoeding de neiging om de lichaamstaal te vergeten, of tenminste als minder belangrijk te aanzien. Het spijtige gevolg hiervan is dat de integrale beleving van lichamelijke energieën dikwijls onderontwikkeld blijft. Preventie van tienerzwangerschap heeft te maken heeft met opvoeding in het algemeen.

Ouders worden ook erg concreet met de seksuele belevingen van hun kinderen geconfronteerd. De manier waarop moeders of vaders reageren op hun peuter die met zijn piemel speelt, of hun kleuter die borsten wil verkennen, en op zovele kleine dingen doorheen het dagdagelijkse leven, vormen het beeld dat een kind krijgt over lichamelijkheid en seksualiteit en vormt zijn of haar eigen beleving daarvan. Tieners praten meestal niet echt open met hun ouders over seksualiteit, maar de manier waarop ouders met hun eigen seksualiteit omgaan en de mogelijkheid om er met kennissen over te praten kunnen reeds heel wat ruimte bieden. Ook een TV-programma of film kan een mogelijkheid bieden tot gesprek hierover. Ouders en andere mensen uit de omgeving leven willens nillens waarden over seksualiteit voor. Als gesprek erover zich aandient zijn echtheid en kwetsbaarheid essentieel... Een adolescent is voornamelijk daarop aanspreekbaar en heeft niet veel boodschap aan ondoorleefde, vooropgestelde moraal. Een puber heeft grenzen nodig om tegenaan te botsen om zichzelf te kunnen vinden maar die grenzen vinden slechts aansluiting als ze vanuit echtheid en eigen kwetsbaarheid aangebracht worden. Net over dit gevoelige thema is het essentieel om open en eerlijk te kunnen spreken en handelen, met de onzekerheden en twijfels die eigen zijn aan de beleving van seksualiteit.

Naast dit algemeen klimaat zijn er toch drie onderwerpen waarover een preventief aanbod kan worden gedaan. Ten eerste moeten jongeren vertrouwd zijn met kennis en informatie over anticonceptie. De laatste tien jaar hebben heel wat organisaties, scholen, vormingsinstellingen en anderen veel werk verzet om jongeren degelijke en betrouwbare informatie te verschaffen over anticonceptie. Het blijkt dan ook dat de meeste Vlaamse jongeren goed geïnformeerd zijn over wat reeds dan niet veilig is ter voorkoming van zwangerschap en SOA's. Het probleem dat wij vroeger lees meer over Preventie van ongewenste tienerzwangerschappen