Een zelftroostend vermogen door meditatie
Met een goed zelftroostend vermogen kunt u de innerlijke beelden van fijne tijden zo sterk maken dat u geestelijk opgewassen bent tegen nare momenten of moeilijke perioden in uw leven. Wat dit geestelijke vermogen betekent wordt reeds zo'n beetje door de woorden verteld. Het is het vermogen om u zelf te troosten. Om verdriet, pijn, angst, onzekerheden, boosheid etc. in uw eentje te verwerken en vooral de pijn of het ongenoegen dat u beleeft op een goede manier op te vangen.
Elke ouder ervaart dat op een bepaalde leeftijd hun kind een heel specifiek speeltje of lapje bij zich wil hebben. Zonder dat is hij ongeveer ontroostbaar. Op een wonderlijke wijze geeft dat lapje of knuffeltje de jonge peuter troost en rust. The engelse psycho-analiticus Donald Winnicott (1958) was een van de eersten die dit fenomeen waarnam en onderzocht. Hij merkte op dat de opgroeiende peuter dit voorwerp gebruikt om zijn angst, onzekerheid, verdriet, pijn of een andere emotioneel vervelend te verwerken beleving mee te delen. Hij reist met dit lapje of knuffeltje naar een geestelijke plek waar het goed toeven is. Daar creëert hij voor zichzelf troost.
Zijn fantasie speelt daarbij een wezenlijke rol. Deze helpt hem die geestelijke plek te bereiken die hij op dat moment nodig heeft. Veilig in en met zijn fantasie kan hij alle gevoelens (emoties) die hij dan beleeft delen met dat knuffeltje of lapje. Soms wordt het knuffeltje of lapje ook fiks gemolesteerd, dan weer teder tegen zich aangehouden. Het knuffeltje of lapje dient als een tijdelijk 'containing capacity'; (zie hierboven). Het knuffeltje of lapje is bestand tegen alles wat de peuter met hem doet. Bij afwezigheid -zelfs reeds is het maar even- van de ouder, steunt de peuter -emotioneel- op dit knuffeltje of lapje. Het is een voorwerp dat hem in staat stelt de overgang te maken naar een troost gevend beeld, zónder dat de troost gevende persoon zelf present is. In de stripjes van Casper met zijn tijgerknuffel Hobbes leest u veel voorbeelden hoe een kind zich dankzij zijn knuffel en zijn fantasie staande houdt.
In vaktermen heet de knuffel een 'transitional object'.Het is een tussenfase voor de peuter. Een fase waarbij het hem nog niet helemaal lukt in zijn gedachten het beeld van papa of mama lang genoeg vast te houden, zodat dát hem troost kan geven. Zijn geheugen is nog niet sterk genoeg om dat ingewikkelde beeld vast te houden. Het knuffeltje of lapje dient daarom als een brug. Een brug die hem leidt naar dat vaste en stabiele innerlijke beeld van de ander. Dankzij dit innerlijke beeld kan de peuter pijn, verdriet, frustraties, onzekerheden e.d. doorstaan net zolang totdat zijn troostende ouder weer terug is. Overigens zal het u opvallen dat ook oudere mensen het lees meer over Een zelftroostend vermogen door meditatie
