Een geleidingsverlies ontstaat wanneer het trommelvlies en de botjes in het middenoor de geluidstrillingen niet goed doorgeven aan het binnenoor of het slakkenhuis. Het is mogelijk dat het slakkenhuis en de gehoorzenuw wel normaal functioneren. Een geleidingsstoornis kan resulteren in lichte tot gemiddelde slechthorendheid. Vaak hoort de slechthorende het geluid niet zozeer vervormd maar vooral stiller. Mogelijke oorzaken van geleidingsverlies: een infectie in het middenoor met vocht achter het trommelvlies, een hoofdletsel of aangeboren afwijkingen, of een ziekte als otosclerose. Een perceptief verlies ontstaat als het slakkenhuis in het binnenoor niet goed werkt. Meestal betekent dit dat de kleine haarcellen op de wand van de cochlea beschadigd zijn. Deze beschadigde haarcellen kunnen geen elektrische signalen naar de gehoorzenuw sturen. Daardoor ontvangen de hersenen geen complete geluidsinformatie. Hoe meer haarcellen beschadigd zijn, hoe ernstiger het gehoorverlies meestal is. Een perceptiestoornis kan resulteren in matige tot zware slechthorendheid. De slechthorende hoort het geluid minder hard en vervormd. Oorzaken van perceptieverlies kunnen onder andere zijn: erfelijke en genetische oorzaken, het natuurlijke verouderingsproces, extreme blootstelling aan harde geluiden en ototoxische medicatie (medicijnen die worden gebruikt voor levensbedreigende ziekten). Er kan ook sprake zijn van een gemengde slechthorendheid. Dan doet er zich zowel in het middenoor als in het binnenoor een verlies voor.
Heeft iemand op elk oor een verschillend gehoorverlies? Dan spreekt men van asymmetrisch gehoorverlies. De voornaamste klacht is het richtinghoren. Het is zeer moeilijk, dan niet onmogelijk te bepalen waar een geluid vandaan komt. Bovendien is het bij hard omgevingsgeluid moeilijker om taal goed te verstaan. De oorzaak van een gehoorverlies kan ook te wijten zijn aan een misvorming van de oren. Bij atresie bvb is de uitwendige gehoorgang volledig afgesloten. Wanneer ook de oorschelpen misvormd zijn, spreekt men van oorschelpdysplasie of –aplasie. Kinderen met een dergelijk probleem hebben echter dikwijls een normaal functionerend binnenoor. Deze aandoeningen van het gehoor kunnen geïsoleerd optreden, dus bij een voor de rest probleemloos verlopende ontwikkeling. Ze kunnen ook onderdeel zijn van een meervoudige handicap.
Gevolgen van gehoorproblemen
De twee voornaamste knelpunten die doven en mensen die slecht horen ervaren bij hun auditieve beperking zijn het gebrek aan informatie en een bemoeilijkte communicatie. In de dagelijkse omgang hebben wij het meest ‘al pratend' contact met anderen. Doven en mensen die slecht horen kunnen niet (meer precies) horen wat er wordt gezegd en vooral niet hoé het wordt gezegd. Daardoor ontstaan dikwijls misverstanden over wat is gezegd of werd bedoeld. Veel nuances of grapjes kunnen doven en mensen die slecht horen niet verstaan. Ook groepsregels die niet expliciet worden geformuleerd, hebben ze dikwijls niet mee. Dit maakt de communicatie moeilijk en dikwijls kwetsend. Slechthorende kinderen zullen voor het leren van hun taal en spraak aangewezen zijn op de directe dialoog met hun ouders, broers en zussen en andere naaste personen. Voor deze kinderen zal het moeilijker zijn om gewoon zomaar terloops iets te horen of op te pikken. Afhankelijk van de soort hoorstoornis en de ernst van het verlies worden spraakklanken natuurlijk ook op een andere manier waargenomen. Dit heeft een uitwerking op de wijze waarop het kind de afzonderlijke klanken zal uitspreken. Geluiden en taal leren horen, taal leren begrijpen en tenslotte zelf spreken, kunnen trouwens pas beginnen vanaf de dag dat het kind gaat horen (door hoortoestelaanpassing). Bij zwaar gehoorgestoorde kinderen kan er zelfs enkele maanden tot meer dan een jaar tijd verstrijken tussen het moment dat het kind voor het eerst aangeeft iets te kunnen horen en de eigen eerste woorden.
Hulpmiddelen
Als aanvulling op de auditieve informatie in de communicatie kunnen mensen die slecht horen en doven leren spraakafzien. Bij spraakafzien geeft niet alleen de stand van de lippen (het letterlijke ‘liplezen') aan wat er wordt gezegd. Ook de mimiek en de spontane, natuurlijke gebaren bieden heel wat informatie. Toch is hoogstens een kwart van de boodschap die wordt meegedeeld ‘af te lezen'. De rest moet de dove of slechthorende persoon raden en afleiden uit de context. Spraakafzien vergt dan ook veel training en is behoorlijk vermoeiend. Een aantal specifieke hulpmiddelen kunnen extra ondersteuning bieden voor personen met een gehoorverlies. Tolken kunnen worden ingeschakeld om de communicatie vlotter te laten verlopen. Orale tolken herhalen, duidelijk articulerend, wat er wordt gezegd. Gebarentolken tolken van het gesproken Nederlands naar gebarentaal en vice versa. Schrijftolken zetten in geschreven tekst om wat de dove gebaart of wat de horende persoon zegt. Op die manier kan de dove of slechthorende de communicatie aflezen. Het Communicatie Assistentie Bureau (CAB) voorziet tolkpermanentie en betaalt ook de honoraria van tolken uit die optreden voor dove cliënten die jaarlijks recht hebben op een aantal tolkuren. Verder kunnen dove en slechthorende mensen een beroep doen op geluidsversterkende apparatuur. Op die manier maken ze maximaal gebruik van de gehoorresten.
- Het hoorapparaat zorgt ervoor dat geluid beter wordt gehoord. Het geeft meestal een optimale versterking voor gesprekken tussen twee personen. Achtergrondgeluiden worden echter ook versterkt waardoor verstaan in groepsgesprekken, gesprekken op grote afstand of in lawaaierige omstandigheden moeilijk blijft.
- De cochleaire inplant (CI) is een kleine prothese in het binnenoor. De CI zet geluiden kunstmatig om in elektrische signalen, die op hun beurt door de hersenen als geluid worden herkend. Geluiden worden dus niet versterkt (zoals bij het hoorapparaat), maar als het ware vervangen.
- Bij FM-apparatuur draagt de spreker een microfoontje, dat verbonden is met een draagbaar zendertje. De luisteraar heeft een ontvanger, die verbonden is met het hoorapparaat. Via radiogolven bereikt het geluid vanuit de zender de ontvanger. Zo wordt als het ware de afstand tussen spreker en luisteraar verkleind en de hinder van achtergrondgeluiden verminderd.
Visualisatie is een ander belangrijk hulpmiddel in de communicatie en in de informatieverwerving van doven en slechthorenden. Visualisatie kan door teksten bij of ondertiteling van wat gezegd wordt, e-mail, fax, flitssignalen, pictogrammen, logo's, enz.
Als je dit artikel interessant vond en op de hoogte wilt blijven schrijf je dan in op onze nieuwsbief
Belangrijkste keywords voor Gehoorproblemen : horen, geluiden, geluid, doven, slechthorende, , communicatie, taal, gehoorverlies, gezegd, dove, decibel, slechthorend, db, ...
