Spreekvrees
Heeft iemand spreekvrees, dan heeft hij of zij te kampen met hinderlijke angst of overmatige spanning om te spreken. Het gaat om angst om bvb kritiek uit te lokken of zich belachelijk te maken. Deze angst of spanning kan zich uiten op verschillende manieren.
- Innerlijk kan spreekvrees gepaard gaan met negatieve gedachten over zichzelf of de anderen. Vaak gaat aan gevreesde spreeksituaties immers nogal wat ‘piekeren' of ‘tobben' vooraf, of zit men er naderhand nog veel aan te denken.
- Het negatieve denken voor, gedurende en na de spreeksituatie kan dan ook leiden tot lichamelijke reacties. Lichamelijke tekenen van spanning zijn bvb beven, zweten, blozen, droge mond, …
- Uiterlijk kan spreekvrees leiden tot het stellen van bepaalde hinderlijke gedragingen die op lange termijn het probleem dikwijls nog vergroten. Men gaat bvb stil, onduidelijk of met een beverige stem praten, een aantal spreeksituaties vermijden, enz. In veel gevallen zijn er ook te veel veel spraakonvloeiendheden.
De angst kan verbonden zijn met heel specifieke spreekstimuli (op een specifieke plaats, bij specifieke mensen, op een specifiek tijdstip, …). Het is ook mogelijk dat de spreekvrees meer veralgemeend voorkomt. Het spreekt voor zich dat spreekvrees kan leiden tot problemen in het sociale en professionele functioneren. Gelijkaardige problemen kunnen ook voorkomen op kinderleeftijd en in dit geval spreekt men van selectief mutisme. Het gaat bij selectief mutisme om kinderen die kunnen spreken, maar die dit niet doen of hiertoe niet in staat zijn in bepaalde situaties (op school of in andere sociale situaties) omwille van extreme verlegenheid of angst. Het kind ‘verstijft' als het ware en er is een onvermogen om te spreken. Het kind gaat dan communiceren door gebaren te gebruiken, met het hoofd te schudden, zich te uiten in eenlettergrepige woorden, enz. Voor of gedurende de sociale situatie doen zich dikwijls nog bijkomende tekenen van angst voor als buikpijn, misselijkheid, overgeven… Door dit onvermogen om te spreken bestaat het risico dat het functioneren op lees meer over Spreekvrees
