Infectieziekten van het maagdarmkanaal en hun beloop
Diverse oorzaken
Infectieziekten van het maagdarmkanaal worden ook wel acute gastro-enteriden of buikgriep genoemd. Infectieziekten van het maagdarmkanaal treden plotseling op en worden veroorzaakt door:
- Inname van voedingsmiddelen of water dat besmet is met micro-organismen (voedselinfectie), of door direct contact met geïnfecteerde personen of dieren waardoor micro-organismen overgedragen worden (infectie).
- Inname van voedingsmiddelen dat giftige stoffen (toxinen) bevat die geproduceerd zijn door micro-organismen (voedselvergiftiging).
- Niet-microbiële factoren, zoals chemicaliën, medicijnen, stofwisselingsziekten en psychische factoren.
De laatste groep en de chronische gastro-enteritiden komen verder niet aan de orde. De tijd tussen de besmetting en het uitbreken van de ziekte varieert van uren tot dagen, afhankelijk van de ziekteverwekker.
Beloop hangt af van het type infectie
Iemand met een infectie van het maagdarmkanaal heeft meestal last van diarree en/of overgeven. Andere symptomen zijn buikpijn, buikkrampen, koorts, misselijkheid, bloed of slijm bij de ontlasting, spierpijn en algehele malaise. Het verdere beloop van de ziekte is afhankelijk van het type infectie. Een infectie van het maagdarmkanaal duurt een aantal dagen tot enkele weken en gaat dikwijlsvanzelf over. De patiënt herstelt meestal volledig. Soms gaat de infectie gepaard met uitdroging of een verstoring van de interne waterhuishouding, met name bij jonge kinderen en ouderen. Dit wordt veroorzaakt door een verlies van essentiële electrolyten (metaal-ionen). De gevolgen hiervan kunnen levensbedreigend zijn. In Nederland overlijden echter zelden mensen aan de gevolgen van een infectie van het maagdarmkanaal.
Ernstiger klachten bij beschadiging darmslijmvlies
Ontstekingen waarbij het darmslijmvlies wordt beschadigd of binnengedrongen hebben meestal een langere incubatietijd. Bij deze ontstekingen is er een grotere kans op ernstigere klachten, zoals hevige pijn, bloederige diarree en koorts. Tevens is er een verhoogd risico ten aanzien van complicaties, zoals verstoring van de opnamecapaciteit van voedingsstoffen, bloedvergiftiging (sepsis) en gewrichtsontsteking.
Verwekker-specifieke complicaties zijn zeldzaam
Een maagdarminfectie kan leiden tot een scala van overigens zeldzame complicaties, afhankelijk van de verwekker (Blaser et al., 1995):
- Salmonella: bacteriëmie (bacteriën in het bloed), vasculitis (ontsteking van een bloedvat, endocarditis (ontsteking van de binnenste weefsellaag van het hart), cholecystitis (ontsteking van de galblaas), lever-abces, meningitis (hersenvliesontsteking), osteomyelitis (ontsteking van beenmerg en het beenweefsel eromheen), artritis (gewrichtsontsteking);
- Campylobacter: colitis (darmontsteking), cholecystitis, hepatitis, peritonitis (buikvliesontsteking), urineweginfecties, bacteriëmie, artritis, Guillain-Barré-syndroom (neurologische aandoening die leidt tot acute verlammingsverschijnselen);
- E. coli O157: hemorragische colitis (darmontsteking die gepaard gaat met bloedingen), hemolytisch uremisch syndroom (acuut nierfalen, tekort aan bloedplaatjes en rode bloedcellen);
- Astro- en rotavirus: malabsorptie-syndroom (onvolledige absorptie van de voeding, met uiteenlopende gevolgen: van diarree tot anemie, gewichtsverlies, vitamine- en mineralentekort).
